Korfanty z Siemianowic, który z małej osady wszedł do wielkiej polityki

W Siemianowicach Śląskich nazwisko Korfantego nie brzmi jak odległa lekcja historii, ale jak początek opowieści o całym regionie. To tutaj, w dawnej osadzie Sadzawki, 20 kwietnia 1873 roku urodził się Wojciech Korfanty – człowiek, który z lokalnego punktu na mapie trafił do najważniejszych politycznych sporów swoich czasów. Jego droga prowadziła od niemieckiego parlamentu, przez śląskie powstanie, aż po miejsce w panteonie najważniejszych postaci polskiej historii.

• Z Sadzawki do parlamentu, w którym domagał się polskich ziem
• Plebiscyt i powstanie śląskie uczyniły z niego symbol regionu

Z Sadzawki do parlamentu, w którym domagał się polskich ziem

Wojciech Korfanty, znany także jako Adalbert, wyrósł z miejsca, które dziś jest częścią Siemianowic Śląskich, ale szybko wszedł w świat polityki znacznie szerszy niż sam Górny Śląsk. Reprezentował Koło Polskie w Reichstagu i w pruskim Landtagu, a jego wystąpienia nie były tylko gestami symbolicznego sprzeciwu. Występował w imieniu polskich ziem zaboru pruskiego i mówił o ich przyszłości wprost, bez oglądania się na niemiecką większość.

Najmocniej zapisał się w pamięci z przemówienia wygłoszonego 25 października 1918 roku w niemieckim parlamencie, kiedy domagał się przyłączenia wszystkich polskich ziem zaboru pruskiego do odradzającego się państwa polskiego. To był moment, w którym parlamentarzysta z Górnego Śląska stał się jedną z najbardziej rozpoznawalnych twarzy walki o polskie interesy.

• 1903–1912 i 1918 – poseł do Reichstagu
• 1903–1918 – poseł do pruskiego Landtagu
• 1918–1919 – członek Naczelnej Rady Ludowej

Takie kolejne etapy nie wyglądały na spokojną karierę. Każdy z nich dokładał nowy ciężar do jego nazwiska i wzmacniał pozycję człowieka, który nie ograniczał się do komentarzy, lecz próbował realnie wpływać na bieg wydarzeń.

Plebiscyt i powstanie śląskie uczyniły z niego symbol regionu

Po zakończeniu wojny Korfanty wszedł w okres, który dla Śląska miał już nie tylko wymiar polityczny, ale wręcz egzystencjalny. W 1920 roku został mianowany przez rząd polski komisarzem plebiscytu na Górnym Śląsku i odpowiadał za przygotowania organizacyjne, propagandowe oraz polityczne. To właśnie wtedy rozstrzygały się sprawy, które dla mieszkańców regionu oznaczały pytanie o przynależność państwową, język i przyszłość całych rodzin.

Po niekorzystnym dla Polski wyniku plebiscytu stanął w maju 1921 roku na czele III powstania śląskiego. Ten zryw przyniósł korzystniejszy dla Polski podział regionu i na trwałe wpisał Korfantego w śląski krajobraz pamięci. Nie był już tylko politykiem z parlamentarnym dorobkiem, ale też człowiekiem kojarzonym z momentem, w którym region postawił się ponad własne podziały.

W odrodzonej Polsce jego aktywność nie osłabła. W kolejnych latach był posłem na Sejm z ramienia Chrześcijańskiej Demokracji, a od października do grudnia 1923 roku pełnił funkcję wicepremiera w rządzie Wincentego Witosa i zarazem jego doradcy. Prowadził też własne dzienniki – „Rzeczpospolitą” i „Polonię” – a później, na emigracji, współtworzył Front Morges. Z czasem został także organizatorem i prezesem Stronnictwa Pracy, które powstało z połączenia Chadecji i Narodowej Partii Robotniczej.

• 1920 – komisarz plebiscytu na Górnym Śląsku
• maj 1921 – stanął na czele III powstania śląskiego
• 1922–1930 – poseł na Sejm
• październik–grudzień 1923 – wicepremier w rządzie Wincentego Witosa
• później – założyciel Frontu Morges i prezes Stronnictwa Pracy

Zmarł 17 sierpnia 1939 roku i został pochowany na katowickim cmentarzu przy ul. Francuskiej. Jego pogrzeb urósł do rangi patriotycznej manifestacji Ślązaków. Pośmiertnie, w 1997 roku, otrzymał Order Orła Białego – symboliczne domknięcie drogi człowieka, który zaczynał w Sadzawkach, a zakończył jako jedna z najważniejszych postaci polskiego Śląska.

na podstawie: UM Siemianowice Śląskie.