Rzeki mają coraz mniej wody. Wody Polskie przypominają o obowiązkach

Niski poziom wód w ciekach i długotrwałe upały zwiększają ryzyko poważnych szkód w rzekach. W Siemianowicach Śląskich opublikowano apel Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie – Zarządu Zlewni w Katowicach dotyczący ograniczenia poboru wody. Szczególną uwagę zwrócono na podmioty posiadające pozwolenia wodnoprawne. Przy obecnych warunkach każda decyzja o poborze może mieć znaczenie dla organizmów żyjących w rzece.

• Niżówka hydrologiczna oznacza deficyt wód powierzchniowych
• Za mało wody oznacza mniej tlenu dla ryb
• Pozwolenie wodnoprawne nie daje prawa do dowolnego poboru

Niżówka hydrologiczna oznacza deficyt wód powierzchniowych

Długotrwałe wysokie temperatury i brak regularnych opadów doprowadziły do znacznego obniżenia poziomu wody. Zarząd Zlewni w Katowicach informuje o niżówce hydrologicznej, czyli okresie wyraźnego deficytu wód powierzchniowych.

Krótkie, intensywne deszcze nie rozwiązują problemu. Po przesuszeniu gruntu woda często szybko spływa, zamiast stopniowo wsiąkać i zasilać warstwy wodonośne oraz cieki. Oznacza to, że nawet opad widoczny w krótkim czasie nie musi przełożyć się na trwałą poprawę poziomu rzek.

W tych warunkach Wody Polskie przypominają o przepływie nienaruszalnym. Chodzi o minimalną ilość wody, która powinna pozostać w korycie, aby rzeka mogła zachować funkcje przyrodnicze i zapewnić warunki do życia rybom oraz innym organizmom wodnym.

Za mało wody oznacza mniej tlenu dla ryb

Dalszy intensywny pobór przy niskim stanie wód może doprowadzić do kolejnego obniżenia poziomu w rzece. Płytka woda szybciej się nagrzewa, a wyższa temperatura zmniejsza ilość rozpuszczonego w niej tlenu.

W efekcie może dojść do przyduchy, czyli niedoboru tlenu zagrażającego organizmom wodnym. Jednym ze skutków może być śnięcie ryb, a także poważne zaburzenie równowagi biologicznej w rzece. Z tego powodu utrzymanie minimalnego przepływu nie jest wyłącznie formalnym warunkiem zapisanym w pozwoleniu, lecz sposobem ograniczenia szkód w całym ekosystemie.

Pozwolenie wodnoprawne nie daje prawa do dowolnego poboru

Wody Polskie przypominają, że samo posiadanie pozwolenia wodnoprawnego nie zwalnia z przestrzegania określonych w nim warunków. Dotyczy to także obowiązku zapewnienia wymaganego przepływu w cieku.

Jeżeli poziom wody wyraźnie się obniży, pobór może wymagać ograniczenia, a w określonych sytuacjach również całkowitego wstrzymania do czasu poprawy warunków hydrologicznych. Dla użytkowników wód oznacza to konieczność bieżącego sprawdzania sytuacji i porównywania jej z zapisami własnego pozwolenia, a nie tylko korzystania z maksymalnych wartości wskazanych w dokumentacji.

Pracownicy Nadzorów Wodnych prowadzą kontrole terenowe. Sprawdzane są między innymi ujęcia wody, jazy, zasuwy i młynówki. Kontrole obejmują przestrzeganie warunków pozwoleń oraz zapewnienie przepływu nienaruszalnego.

W przypadku stwierdzenia naruszeń mogą zostać wszczęte przewidziane prawem działania administracyjne i prawne. Prawo wodne dopuszcza między innymi ograniczenie lub cofnięcie pozwolenia wodnoprawnego, a także przewiduje odpowiedzialność za korzystanie z wód niezgodnie z ustalonymi warunkami. Wody Polskie apelują więc o odpowiedzialne korzystanie z zasobów, monitorowanie poziomu rzek i respektowanie obowiązujących pozwoleń.

na podstawie: UM Siemianowice Śląskie.