Grób Józefa Dreyzy zostanie oznaczony. W Siemianowicach szykuje się ważna uroczystość

Na cmentarzu parafialnym przy ul. Michałkowickiej pojawi się znak, który ma przypomnieć o człowieku ważnym dla historii Siemianowic Śląskich i Górnego Śląska. 6 lipca o godz. 11.00 grób Józefa Dreyzy zostanie oznaczony symbolem pamięci „Tobie Polsko”. Wspólna uroczystość IPN w Katowicach i Urzędu Miasta Siemianowice Śląskie ma związek z urodzinami powstańca oraz rocznicą zakończenia III powstania śląskiego, które wypadają dzień wcześniej. To gest, który łączy lokalną pamięć z szerszą historią regionu.

• Od banków po powstanie. Dreyza był w samym środku śląskich sporów
• Szklany proporczyk trafi na grób przy Michałkowickiej
• Akcja IPN przypomina o grobach powstańców w całym kraju

Od banków po powstanie. Dreyza był w samym środku śląskich sporów

Józef Dreyza żył w latach 1863–1951. Pochodził z wielkopolskiej rodziny ziemiańskiej, a po przyjeździe na Górny Śląsk w 1903 roku stanął na czele Banku Ludowego w Koźlu. Pięć lat później objął podobną funkcję w Siemianowicach, a równolegle rozwijał działalność społeczną i narodową. Był też organizatorem Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” na Górnym Śląsku i pełnił w nim funkcję naczelnika okręgu.

Dreyza działał również w strukturach, które miały znaczenie dla polskiej organizacji życia publicznego i wojskowego w regionie. Najpierw współtworzył Straże Obywatelskie i Związki Wojackie, a po ich likwidacji przez Niemców włączył się do Polskiej Organizacji Wojskowej Górnego Śląska. Był członkiem polskiej Rady Ludowej w Siemianowicach, a zarazem współpracował z władzami Naczelnej Rady Ludowej w Poznaniu. W 1919 roku sprzeciwiał się wywołaniu powstania, później jednak popierał tworzenie górnośląskich formacji wojskowych u boku Wojska Polskiego i uczestniczył w akcji plebiscytowej w 1921 roku. W czasie III powstania pełnił funkcję burmistrza miasta.

Szklany proporczyk trafi na grób przy Michałkowickiej

Uroczystość przy grobie Dreyzy ma być częścią oznaczania miejsc spoczynku powstańców śląskich znakiem pamięci „Tobie Polsko”. To niewielki proporczyk ze szkła artystycznego, który ma około 20 na 8 centymetrów i niesie kilka wyraźnych symboli.

– napis „Tobie Polsko”
– wizerunek orła otoczonego datami powstań śląskich
– oznaczenie „Grób Powstańca Śląskiego”
– podpis Instytutu Pamięci Narodowej

W takich uroczystościach zwykle biorą udział przedstawiciele IPN w Katowicach, rodzina, samorządowcy, służby mundurowe, kombatanci, duchowni i młodzież szkolna. W tym przypadku ważne jest też samo miejsce – grób znajduje się na cmentarzu parafialnym przy ul. Michałkowickiej, w sektorze B2, w rzędzie 1, pod numerem 30. Dla osób, które chcą oddać hołd, to konkret, który ułatwia dotarcie bez błądzenia między alejkami.

Akcja IPN przypomina o grobach powstańców w całym kraju

Całe wydarzenie wpisuje się w szerszą akcję katowickiego oddziału IPN pod hasłem „Powstańcy to wiara, nadzieja i cud. Ocalmy groby powstańców śląskich od zapomnienia”. Jej cel jest jasny – przypomnieć o mogiłach powstańców śląskich rozsianych po wszystkich województwach kraju i jednocześnie przybliżać historię trzech zrywów z lat 1919–1920–1921.

Przypadek Józefa Dreyzy dobrze pokazuje, że śląska biografia rzadko bywa jednowymiarowa. Z jednej strony był bankowcem, społecznikiem i działaczem „Sokoła”, z drugiej – człowiekiem, który w najważniejszych momentach angażował się w polskie struktury organizacyjne. Później został jeszcze posłem na Sejm Śląski III kadencji. Za tę działalność zapłacił również w czasie II wojny światowej, gdy był prześladowany. Otrzymał m.in. Krzyż Niepodległości oraz Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski. Dodatkowe informacje o jego życiorysie można znaleźć w publikacji Muzeum Miejskiego w Siemianowicach Śląskich poświęconej siemianowiczanom w powstaniach śląskich.

na podstawie: Urząd Miasta w Siemianowicach Śląskich.